fbpx

Scriptie schrijven met de SLIM methode

Scriptie schrijven en dan ook nog succesvol en met schrijfplezier!

Een hele uitdaging maar duizenden gingen je voor dus daar kun je veel van leren.

scriptie schrijven

Scriptie schrijven, hoe doe je dat?

  1. Realiseer dat een scriptie schrijven een andere volgorde vereist dan het scriptie project uitvoeren

    andersom

    Gestructureerd je scriptie schrijven, na 15 jaar scriptie begeleiding aan de universiteit Groningen van master en bachelor studenten weet ik dat een scriptie schrijven soms best lastig is. Ik blijf het leuk vinden om studenten daarbij handvatten te geven. Zeker als ik zie hoe ze daarmee hun worsteling omzetten in een project en schrijf flow. Sterker nog, ik heb studenten mij zien verbazen. Een compact rapport dat compleet is en waar geen speld tussen te krijgen is, heerlijk!

    Eigenlijk zijn er maar een paar inzichten nodig om het schrijven van je scriptie vlot te laten verlopen. Eén daarvan is om ‘andersom te schrijven’. Klinkt vreemd maar dat maakt het schrijfproces (en het leesproces voor je begeleider!) wel een stuk makkelijker. De structuur vanuit de ontvanger (de lezer) is namelijk cruciaal, blijkt ook als je goed luistert naar jonge kinderen.

    Veel studenten schrijven hun scriptie zoals ze hun project uitvoeren: in een tijdsvolgorde. Maar een scriptie is geen logboek. Als lezer krijg je in het begin dezelfde verwarring die jij deels had toen je het project begon: “welke informatie is nu echt relevant?”, “wat moet ik met deze informatie?”. Als je zonder achtergrond kennis leest, en dat doet je lezer, is sommige informatie lastig op waarde te schatten. Pas in het juiste licht (jouw overkoepelende doel) wordt de waarde van die informatie duidelijk voor de lezer. Vandaar het belang van gestructureerd je scriptie schrijven voor je lezer.

    Schrijf daarom je scriptie ‘andersom’. Begin met je boodschap aan de lezer, vertel daarna waarom dat de boodschap is en hoe je die onderbouwt. Daarna valt de overige informatie beter op zijn plek. Dus begin met je eind conclusie en vertel in steeds diepere details hoe je daartoe gekomen bent. Zo kun je gestructureerd je scriptie schrijven!

    In de project uitvoering kan de informatie in het begin wat chaotisch zijn. Het precieze waarom van die informatie heb je in het begin nog niet, wel een heleboel details. Bespaar je lezer die chaos en leg hem gestructureerd de samenhang tussen die details uit. En die structuur begint met je hoofdboodschap (je resultaat of conclusie) van je scriptie of hoofdstuk of zelfs alinea.

  2. Identificeer de inhoudelijke boodschap aan je lezer

    wat is je boodschap?

  3. Vier handvatten voor goede rapportage

    great

    Het lijkt een open deur: goede rapportage is enorm van belang. Zo’n stelling waar iedereen het mee eens is. Waarom gaan we er dan toch vaak de mist mee in? Waarom snapt een lezer niet altijd precies wat de schrijver bedoelt? Inderdaad, omdat het best lastig is om goed je boodschap over te brengen.
    Ga je een rapport, artikel, proefschrift of scriptie schrijven dan wil je zo helder mogelijk je boodschap overbrengen. Want: wat is briljante inhoud als de schrijver het niet kan overbrengen? Beter goede content die ook goed overgebracht wordt, dat zet meer zoden aan de dijk.
    Goed je boodschap overbrengen is niet makkelijk. Toch zijn er vier handvatten die je bij iedere stap van het schrijfproces kunnen helpen:

    Boodschap: Focus op je boodschap aan je lezer
    Je schrijft omdat je je inhoudelijke boodschap wil overbrengen. Anders is die goede inhoud van je project toch nog waardeloos geworden.
    Compact: meld de juiste details
    De lezer raakt je makkelijk kwijt als je te veel minder relevante informatie aandraagt
    Niet te compact: voeg voldoende details toe
    De lezer moet natuurlijk wel overtuigd worden van je boodschap.
    Structuur: Maak duidelijk wat de lezer met je inhoud moet

    Dit overbrugt de tegenstelling van de twee voorgaande punten. Oftewel: breng een goede structuur aan. Zorg dat de lezer begrijpt wat hij met je informatie moet doen. Eerst dus op hoofdniveau je boodschap vertellen, daarna de details ter onderbouwing of uitleg.
    Misschien zijn de eerste en laatste hierin wel het belangrijkste. Goed weten wat je wil vertellen aan je lezer en in een structuur die begrijpelijk is voor de lezer. Bedenk dat de lezer aan start van je rapport nog niet de expert is op jouw project. Jij hebt het project uitgevoerd of bestudeerd, je lezer nog niet. Begin dus daar waar de lezer start, met zijn kennis.
    Onderschat het belang van goede rapportage niet tijdens het schrijven. Hier nog enkele andere handvatten over dit onderwerp als je dat wil. Succes met je scriptie of project rapportage!

  4. Zet de inhoud op de juiste plek

    doel

    Misschien wel het meest lastige van een goede scriptie schrijven: je leest je eigen tekst met te veel kennis. Stel je hebt onderzoek gedaan naar het effect van social media gebruik op de diepte van de slaap van de gebruiker. Nu moet je je bevindingen gaan rapporteren. Gelukkig geven veel opleidingen houvast in het scriptie schrijven middels een format. Ze geven bijvoorbeeld een hoogste niveau inhoudsopgave die je kunt gebruiken. Iets als: introductie, probleem, methode en resultaten. Ik zie vaak zo een inhoudsopgave letterlijk in het verslag terug komen en dat lijkt wel zinnig. Als je deze titels leest dan heb je er een duidelijk beeld bij wat er ongeveer te verwachten is van dat hoofdstuk.

    Wat nou als je die kennis van je project niet zou hebben, zijn die titels dan nog steeds even helder voor je? Stel je bent een nieuwe lezer geïnteresseerd in social media gebruik en de relatie tot slaap, geeft die inhoudsopgave je dan houvast? Tja, het geeft wel aan welk type informatie ik waar kan vinden maar wat nu de conclusie is van de schrijver voor ieder stukje is de vraag. Is het probleem dat gebruikers te weinig slaap krijgen? Of dat we het effect niet weten? Of dat de slaap niet diep genoeg is? We krijgen van de schrijver geen houvast dus we moeten het hele rapport lezen. Houd in de gaten dat een scriptie schrijven niet alleen gaat over wat jij wil vertellen (het doel van de tekst) maar met name wat je boodschap is aan je lezer en hoe makkelijk die hem leest. 
    Nog erger: stel je bent een nieuwe lezer en bent geïnteresseerd in social media marketing. Dan is het rapport ineens minder interessant voor je. Toch moet je het rapport deels gaan lezen want de titels van de inhoudsopgave geven geen houvast. En als je als nieuwe lezer op zoek bent naar informatie over iets geheel anders. Je begrijpt het, dan geven de titels ook geen houvast om te bepalen wat en of je überhaupt wel iets van het rapport moet lezen. Het is belangrijk de lezer tijdens het scriptie schrijven zo goed mogelijk in beeld te houden.

    Dat is dus een groot verschil, als schrijver lees je je eigen tekst met alle projectkennis die je hebt. Een lezer heeft die kennis niet en gebruikt zijn eigen referentiekader wat hij kan verwachten bij ‘probleem’ of ‘resultaten’.
    Wil je je lezer sneller op het juiste spoor zetten, stop dan inhoud in je titels. Wat is duidelijker voor de lezer: ‘probleem’ of ‘probleem: social media gebruik van pubers leidt tot te korte slaapduur’. Hoe specifieker je je boodschap kan maken hoe makkelijker je het maakt voor je lezer. Bovendien wordt je boodschap veel helderder voor de lezer en dat is de reden waarom je je tekst schrijft.
    Oftewel: stop inhoud in je titels.
    En wat je wel en niet selecteert, dat is weer een verhaal apart…

  5. Gebruik niet het juiste format maar het format op de juiste manier

    scriptie schrijfvaardigheid

    Het scriptie format van je opleiding is een handvat, geen harnas. Ik zie veel scripties waarin de door de handleiding voorgestelde opbouw (bijna) letterlijk wordt overgenomen door de schrijver. De opleiding geeft het zelf aan, dan zal het toch goed en gestructureerd zijn? Ja natuurlijk is het goed maar voor jou als schrijver moet je het wel op de juiste manier gebruiken. Het is geen harnas waar je niets aan mag wijzigen. Als je het toepast op je eigen project en scriptie in plaats van dogmatisch letterlijk overneemt doe je jezelf als schrijver en je lezer een groot plezier.

    Een aangereikte goed scriptie format, inhoudsopgave etcetera is natuurlijk handig voor jou als schrijver, het lijkt op een gestructureerd geschreven scriptie. Geeft het echter ook het juiste houvast aan je lezer? Stel dat al je medestudenten dezelfde opbouw en inhoudsopgave zouden gebruiken. Dus alle rapporten hebben dezelfde voorgestelde inhoudsopgave om maar een voorbeeld te geven. Als jij nu in de rol van lezer kruipt en je pakt een paar van die rapporten om te bekijken wat jij er van kan leren. Wat is de toegevoegde waarde van de inhoudsopgave dan? Helpt het je dan in te beoordelen wat je gaat leren in de verschillende hoofdstukken van het ene rapport versus het andere?

    Natuurlijk kun je als lezer direct zien waar de ‘introductie’ te vinden is of de ‘context’ of de ‘resultaten’. Maar welke scriptie is nu het meest interessant voor je? Wat maakt het ene rapport anders dan de andere? Dat leer je niet uit de generieke termen van dat voorgestelde format. Begrijp me niet verkeerd, dat scriptie format is natuurlijk goed maar het is een generiek format. Geschikt voor inhoudelijk verschillende projecten maar wel via een gestructureerde opbouw.

    Voor je lezer is het een stuk prettiger als je die generieke opbouw specifiek maakt voor jouw project en jouw boodschap. Het geeft de lezer veel meer houvast als je de kern weet te vangen van wat jij in jouw project ‘context’ noemt of welk ‘resultaat’ je hebt opgeleverd. Als je die inhoudelijke hoofd bevindingen combineert met de generieke structuur van de voorgestelde scriptie opbouw krijg je een sterke structuur voor je eigen scriptie. En voor de lezer biedt het meer houvast.

    Net zo belangrijk: voor jou als schrijver maakt het het schrijfproces makkelijker. Bij ‘context’ valt vanalles te schrijven. Maar wat is nu de echte kern en wat zijn details? Als je eerste inhoudelijk de hoofdboodschap kernachtig weet te formuleren van wat je echt aan je lezer moet overdragen, dan is het makkelijker het hoofdstuk of de paragraaf daadwerkelijk te schrijven. Doe je dat niet, hoe sorteer je dan eenvoudig welke informatie hoofdzaken vormen en welke zaken details?

    Dus gebruik het aangereikte scriptie format als een handvat dat je specifiek gaat maken voor jouw project en scriptie. Zo kun je gestructureerd je scriptie schrijven die helder is voor je lezer.

  6. Bouw de alinea lezersvriendelijk op

    basis

    Een goede alinea opbouw is de hoeksteen van de inhoud van je scriptie of rapport. De meeste inhoud van je rapport verwoord je in de alinea’s. Sterker nog, alle inhoud introduceer je daar voor het eerst. Je werkt hem uit, onderbouwt hem en plaatst hem in de juiste context. Die belangrijke kernstructuur mag je met recht een hoeksteen noemen.

    Daarmee is het erg belangrijk om een goede alinea opbouw toe te passen: met focus op je boodschap. Op die manier komt de inhoud op de juiste manier bij je lezer. En de juiste manier is zoals jij als schrijver de boodschap wil overbrengen aan je lezer. Alle alinea’s bij elkaar bevatten het merendeel van je inhoud. Daarom is het belangrijk voor iedere alinea afzonderlijk de alinea boodschap te identificeren. Zo borg je voor de lezer de structuur van je tekst. Bij een goede alinea opbouw kan hij eenvoudig de boodschap van die alinea achterhalen. Tijdens het lezen van de alinea kan hij dan de onderbouwing of uitwerking lezen en bepalen of hij het met je eens is. Hoe makkelijker je dus de boodschap aan de lezer toont, hoe eenvoudiger hij je inhoud kan volgen. Dus een goede alinea opbouw zorgt voor focus op de alinea boodschap.

    De hoofdboodschap van je alinea schrijf je het beste in de eerste zin van je alinea, enkele kernpunten eventueel nog in de laatste zin. Je lezer weet bij het lezen van de alinea dan hoe hij de inhoud moet plaatsen. Hij kent immers al je hoofdboodschap. Er bestaan hier enigszins verschillende visies op: eerste zin, tweede zin of laatste zin [taalwinkel] . Zelf merk ik in veel teksten dat een combinatie van eerste zin en een verbinding via de laatste zin goed werkt. Die laatste zin van een alinea plaatst al die details weer in het licht van de hoofdboodschap. Het gaat namelijk om de hoofdboodschap van de alinea, de details zijn ter onderbouwing of uitwijding. De kernboodschap van de alinea in de laatste zin kan dan dienen als een samenvattende reminder.

  7. Analyseer en verbeter de structuur van je scriptie

    stap voor stap

    Samenhang en structuur, het lijkt een dooddoener. Het is toch normaal dat dat belangrijk is, of misschien zelfs normaal dat hij er is? Helaas niet. Een goede samenhang en structuur aanbrengen tussen delen van je scriptie is lastig. Tegelijkertijd is het essentieel voor een goed begrip voor je lezer. 

    Hoe breng je die samenhang dan aan? Dat doe je op verschillende niveau’s. In de alinea’s, tussen de alinea’s maar zeker zo belangrijk: op de hogere niveaus. Dus samenhang tussen hoofdstuk titels onderling, tussen de hoofdstuk titels en de bijbehorende paragraaf titels en tussen (sub)paragraaf titels onderling.

    Op ieder niveau moet je aansluiten bij wat de lezer op dat moment weet en daar op voortbouwen. Dan kan hij de nieuwe inhoud goed plaatsen in zijn overzicht tot dan toe.

    Hoe hoger het niveau (hoofdstuk titels) hoe belangrijker die structuur en samenhang is voor de lezer. Dit kun je bereiken door een kernwoord van voorgaande titels te hergebruiken. Daar voeg je de kernwoorden van het nieuwe hoofdstuk aan toe om helder te maken wat je in dit hoofdstuk toevoegt aan het reeds bekende kernwoord.

    Een voorbeeld werkt hier makkelijker. Wat als je twee hoofdstuktitels hebt: “1. zonnepanelen sparen energie verbruik” en “2. verhoging van de efficiency”. Als lezer weet je niet welke efficiency verhoogd wordt, die van de zonnepanelen of die van het energie verbruik. Beide zijn mogelijk dus in dit geval is de samenhang voor de lezer niet duidelijk zonder de detail informatie van beide hoofdstukken te lezen.

    Samenhang en structuur gaat echter niet alleen over de samenhang begrijpen als je het hele werk kent. Belangrijker is dat een niet ingevoerde lezer snel de samenhang op hoofdlijnen ziet en begrijpt.

    Het aanbrengen van de structuur is belangrijk en soortgelijk op alle niveaus. Op alinea niveau geeft ‘de taalwinkel‘ 4 manieren om verband aan te geven tussen alinea’s:

    + door herhaling
    + door overgangszinnen met verwijswoorden
    + door aankondigende zinnen
    + door signaalwoorden

    Deze manieren werken dus ook voor de andere niveaus. Bijvoorbeeld tussen hoofdstuk titels of tussen een hoofdstuk titel en de bijbehorende paragrafen.

    Dus structuur en samenhang aanbrengen tussen delen van je scriptie is essentieel voor het begrip van je lezer en je dient dit te doen op alle niveau’s van je scriptie. 

  8. SMART scriptie schrijven met de SLIM methode

    SLIM

    Even een korte recap. SMART staat voor Specifiek + Meetbaar + Acceptabel + Realistisch + Tijdsgebonden
    SMART schrijven en formuleren, je bent het ongetwijfeld al tegen gekomen, bijvoorbeeld SMART je doelen formuleren voor je project. In basis een goed concept al is er wel wat controverse hoe goed het toepasbaar is op doelen formuleren. In onderzoek en ontwikkeling zijn vaak namelijk meer onzekerheden dan in andere projecten.

    Maar wat kun je nu leren van de SMART aanpak voor je scriptie? Voor de planning van je schrijfproces kun je het goed gebruiken natuurlijk. De te schrijven inhoudelijke delen bijvoorbeeld hoofdstukken kun je goed plannen met gebruik van de SMART aanpak.
    Wat echter voor het verwoorden van de inhoud in je scriptie, het echte schrijfwerk? Dat werkt iets anders. Het acronym SLIM van de SLIM methode werkt daar beter voor. Als je dat acroniem tijdens het schrijfproces voor ogen houdt geeft het je continu houvast hoe en wat je moet schrijven, of je nu een titel schrijft of een alinea.

    Structure
    Hoe past de inhoudelijke boodschap die je aan je lezer wil geven in de totale structuur. Weet de lezer al voldoende om de boodschap die je nu wil schrijven goed te kunnen plaatsen. Wees je bij elk woord dat je schrijft bewust van hoe die inhoud past in de totaal structuur van je scriptie.
    Level
    Op welk niveau schrijf je nu? Een hoofdstuk titel is een hoger niveau dan een alinea. In een hoofdstuk titel gaat dus ook meer de hoofd boodschap terwijl in alinea’s de inhoudelijke details en onderbouwing worden verwoord.
    Intent
    Wat is de boodschap aan de lezer?
    Message
    Wat is de inhoud die je aan je lezer geeft. Dit lijkt een open deur maar een titel als ‘introductie’ geeft mij als lezer geen houvast welke inhoud je me gaat vertellen. Die titel zou bij ieder onderwerp kunnen passen.

    Na wat oefenen geeft dit acronym al snel houvast tijdens je schrijfproces. Zeker als je ook na de eerste schrijfronde reflecteert op de inhoudelijke structuur van je scriptie. Wat is je inhoudelijke (message) boodschap (intent) aan de lezer op ieder niveau (level) en wordt de lezer daarmee ook gestructureerd (structure) overtuigd van je hoofdboodschap?

Supply:

  • understanding your reader

Tools:

  • text processor

Materials: your effort

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer schrijfplezier met de gratis mini training 'scriptie schrijven'

Ontvang via mail 7 dagen lang tips, instructies en templates om sneller en beter je scriptie te schrijven en met veel meer schrijfplezier!